Oszustwo na BLIKA: jak rozpoznać prośbę o kod i co zrobić po wyłudzeniu

BLIK to system płatności, w którym płatność rozpoczyna się kodem wygenerowanym w aplikacji banku. Ta wygoda sprawia, że kod stał się celem oszustów. Zwykle nie próbują oni włamać się do systemu. Namawiają cię do podania kodu lub zatwierdzenia operacji. Ten poradnik opisuje typowe scenariusze, sygnały ostrzegawcze i kroki po wyłudzeniu, na podstawie zasad BLIK, CERT Polska, OLX i portalu gov.pl.

Staramy się trzymać tego, co piszą te instytucje. Gdy ich strony czegoś nie mówią, zaznaczamy to wprost. To informacja ogólna, nie porada prawna ani bankowa dla twojej sytuacji.

Jak działa kod BLIK

Według BLIK to jednorazowy sześciocyfrowy kod, który znajdziesz w aplikacji swojego banku. Jest ważny 2 minuty, a po tym czasie możesz wygenerować nowy. Kod służy do rozpoczęcia płatności lub wypłaty. System prowadzi Polski Standard Płatności, a według FAQ kod jest generowany centralnie.

Z tego wynika główny punkt tego poradnika. CERT Polska pisze wprost: kodem BLIK nie da się odebrać przelewu. Taki kod służy do zapłaty lub wypłaty z twojego konta. Dlatego każda prośba o kod pod pretekstem „odebrania pieniędzy” to sygnał oszustwa.

Trzy najczęstsze scenariusze

Znajomy w potrzebie

Dostajesz wiadomość z konta znajomego w komunikatorze. „Znajomy” twierdzi, że stoi przy kasie, jego karta nie działa i prosi o kod BLIK. CERT Polska opisuje, że oszuści przejmują konta w mediach społecznościowych, wyłudzając dane logowania, a potem piszą do kontaktów właściciela. Według strony o szybkich przelewach wiadomości takie wysyłane są „do kilkunastu osób”. Prośba może więc naprawdę przyjść z konta znajomego, tyle że przejętego przez oszusta.

Co radzą źródła:

• BLIK: nie wysyłaj kodu, dopóki nie potwierdzisz tożsamości drugiej osoby. Zadzwoń do niej, zapytaj o coś, co wie tylko ona, albo zaproponuj przelew na telefon BLIK.
• CERT Polska: wybierz zapisany wcześniej numer znajomego i upewnij się, że to on prosi o pomoc.

Dodatkowo CERT Polska zauważa, że oszuści liczą na odruch pomocy i pośpiech. Jeśli znajomy nie odbiera, poczekaj z płatnością.

Sprzedawca z ogłoszenia

Na portalu ogłoszeniowym ktoś prosi cię o kod BLIK. Zasady BLIK ostrzegają, że kod służy do zainicjowania transakcji, a nie do odbierania pieniędzy. Osoba, która prosi o niego na portalu sprzedażowym, najprawdopodobniej chce wypłacić pieniądze w bankomacie lub wykorzystać kod do własnej transakcji. BLIK radzi też: nigdy nie udostępniaj kodu BLIK, nawet znajomemu w mediach społecznościowych.

W OLX pisze o tym wpis z grudnia 2024 roku: oszust udaje kupującego, a potem dzwoni jako rzekomy pracownik OLX lub banku i namawia do przelewu BLIK „w celu weryfikacji konta”, z obietnicą zwrotu pieniędzy. OLX zaznacza, że prawdziwi pracownicy nigdy nie poproszą o kliknięcie linku do „odbioru wpłaty”. Więcej w poradniku Oszustwo na OLX.

Fałszywy konsultant lub pracownik instytucji

Ktoś dzwoni i podaje się za pracownika banku lub urzędu. Zasady BLIK radzą: nie wypłacaj środków z bankomatu i nie dokonuj wpłaty zwrotnej na polecenie rzekomego pracownika. Nie instaluj oprogramowania na żądanie osoby dzwoniącej, zwłaszcza jeśli nie wynika to z twoich umów. Jeśli procedura weryfikacji tożsamości odbiega od standardowej, rozłącz się. W razie wątpliwości wykonaj telefon zwrotny, aby potwierdzić tożsamość konsultanta; oficjalny numer banku znajdziesz na jego stronie lub na karcie (to nasza uwaga, nie cytat z BLIK).

Sygnały ostrzegawcze

• Ktoś prosi o kod BLIK, a nie o numer telefonu lub rachunku. Kodem nie odbierzesz przelewu.
• Prośba przychodzi z presją czasu („teraz”, „zaraz”, „kolejka za mną”).
• Ktoś prosi o kod z SMS-a albo o potwierdzenie czegoś w aplikacji banku.
• Rozmówca prosi o instalację programu lub dostęp do telefonu. BLIK radzi: nie instaluj oprogramowania na żądanie dzwoniącego i nie instaluj aplikacji spoza oficjalnych sklepów.
• Link w wiadomości prowadzi do strony, na której trzeba podać dane lub zalogować się do bankowości. BLIK: wpisuj adres strony bezpośrednio w przeglądarce, a nie klikaj linków, które budzą wątpliwości.
• Rozmówca prosi o przeniesienie rozmowy z czatu serwisu poza niego. OLX wymienia to wśród sygnałów oszustwa.

Co robić przed zatwierdzeniem w aplikacji banku

Zasady BLIK i CERT Polska są tu zgodne:

1. Przeczytaj podsumowanie transakcji. BLIK: zawsze sprawdź jego podsumowanie, czyli kwotę oraz nazwę sklepu lub bankomatu.
2. Przeczytaj opis operacji. CERT Polska nazywa go jedynym miejscem, w którym zobaczysz, co naprawdę autoryzujesz.
3. Sprawdź rodzaj operacji. CERT Polska radzi upewnić się, że zatwierdzasz płatność, a nie na przykład dodanie nowego urządzenia do bankowości. Jeśli coś się nie zgadza, nie potwierdzaj operacji.
4. Nie podawaj kodu SMS ani hasła nikomu. CERT Polska radzi nie udostępniać kodu do dodania nowego urządzenia mobilnego.

Jeśli prośba budzi wątpliwości, zakończ rozmowę i skontaktuj się z osobą lub bankiem inną drogą. To zasada, którą powtarzają wszystkie omawiane źródła.

Co zrobić po wyłudzeniu

Czas ma znaczenie. Poniższe kroki łączą zalecenia BLIK, CERT Polska i portalu gov.pl. Nie gwarantują odzyskania pieniędzy.

1. Zadzwoń do banku. Jak najszybciej skontaktuj się z bankiem i poproś o zablokowanie karty lub dostępu do bankowości, jeśli oszust zdobył dane logowania lub karty (CERT Polska). Według FAQ BLIK reklamację transakcji BLIK składasz w banku, z którego aplikacji wykonano płatność. Zasady i terminy rozpatrywania reklamacji określa bank, a źródła, z których korzystamy, ich nie opisują.
2. Zmień hasła w serwisie, którego dotyczyło oszustwo, i wszędzie tam, gdzie używasz tego samego hasła.
3. Wyloguj aktywne sesje, włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe i sprawdź, czy nie podpięto nieznanych aplikacji lub urządzeń.
4. Zastrzeż PESEL, jeśli dane dokumentu trafiły do oszusta. CERT Polska radzi zrobić to w mObywatel, na mobywatel.gov.pl lub w urzędzie gminy.
5. Zgłoś utratę pieniędzy na policji. Portal gov.pl wyjaśnia, że zgłoszenie złożysz w dowolnej jednostce policji, a jeśli nie jest właściwa miejscowo, zostanie przekazane do odpowiedniej. Można je też złożyć w prokuraturze w godzinach jej pracy. Usługa jest bezpłatna.
6. Zgłoś wiadomość do CERT Polska. Według CERT Polska podejrzaną wiadomość można zgłosić przez formularz na incydent.cert.pl, a podejrzanego SMS-a przekazać na numer 8080. Szczegóły zasad opisuje strona incydent.cert.pl [À VÉRIFIER].
7. Ostrzeż znajomych, jeśli oszust użył przejętego konta w mediach społecznościowych. CERT Polska zaznacza, że takie konta służą przede wszystkim do wyłudzania pieniędzy od znajomych.

Strona BLIK nie opisuje osobnej procedury zgłaszania oszustw w BLIK i odsyła do banku. Jeśli zgubisz lub stracisz telefon, FAQ radzi niezwłocznie poinformować bank i zablokować aplikację w bankowości elektronicznej.

Dane, które pomagają przekonać ofiarę

Oszust, który wie, jak masz na imię, gdzie mieszkasz i z jakiego banku korzystasz, brzmi wiarygodniej. Bezpłatna analiza Remove Me pokazuje, co o tobie widać w wynikach wyszukiwania, w znanych wyciekach danych (Have I Been Pwned) i w rejestrze brokerów danych. Raport otwierasz sześciocyfrowym kodem wysłanym na adres e-mail podany w analizie. Analiza nie blokuje oszustów i nie usuwa danych.

Rozpocznij bezpłatną analizę

Szersze tło znajdziesz w poradnikach Phishing: jak go rozpoznać, uniknąć i zgłosić i Fałszywy SMS i smishing.

Czego źródła nie mówią

• Strona BLIK nie ma osobnej podstrony o zgłaszaniu oszustw i nie opisuje procedury zwrotu pieniędzy. Odsyła do banku.
• Nie znaleźliśmy na stronach policji, które sprawdziliśmy, osobnego opisu oszustwa na BLIK-a. Opieramy się więc na gov.pl, CERT Polska i BLIK [À VÉRIFIER].
• Nie podajemy liczby ani wartości oszustw BLIK. Nie mamy dla nich źródła pierwotnego.
• Nie opisujemy limitów transakcji. Według FAQ BLIK ustalają je indywidualnie banki. Sprawdź je w aplikacji banku.
• Źródła nie wyjaśniają, czy bank zawsze zwróci pieniądze. Zapytaj swój bank.

Źródła

Wszystkie źródła zostały odczytane 31 października 2026.

• BLIK, Dobre nawyki: https://blik.com/dobre-nawyki
• BLIK, FAQ: https://blik.com/faq
• CERT Polska, Phishing: jak rozpoznać oszustwo i nie dać się nabrać: https://wiedza.cert.pl/bezpieczenstwo-osobiste/rozpoznanie-phishingu/
• CERT Polska, Uważaj na fałszywe prośby o szybki przelew: https://cert.pl/szybkie-przelewy/
• OLX, Uważaj na oszustów podszywających się pod pracowników OLX oraz banki: https://blog.olx.pl/2024/12/02/uwazaj-na-oszustow-podszywajacych-sie-pod-pracownikow-olx-oraz-banki/
• Gov.pl, Zgłoś przestępstwo: https://www.gov.pl/web/gov/zglos-przestepstwo