Ongewenste telefoontjes en spam stoppen: wat mag en wat kunt u doen

Uw telefoon gaat, het nummer kent u niet, en aan de lijn is iemand die een abonnement, een energiecontract of een donatie wil. Of juist niemand: het gaat één keer over en dan is het stil. Dit zijn twee heel verschillende situaties. De eerste betreft de regels voor telemarketing. De tweede is vaak oplichting. Deze gids helpt u beide uit elkaar te houden en vertelt wat u kunt doen.

De gids is gebaseerd op Rijksoverheid, de Autoriteit Consument en Markt (ACM) met haar loket ACM ConsuWijzer, het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC), Veilig Bankieren, de Fraudehelpdesk en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Alles is geraadpleegd op 31 oktober 2026. Regels over telemarketing zijn onlangs veranderd en de bronnen zijn niet overal even actueel. Waar ze verschillen, zeggen wij dat.

Wat mag een bedrijf? De regels in het kort

Rijksoverheid schrijft dat bedrijven en goede doelen u alleen mogen bellen om iets te verkopen of om een donatie te vragen in bepaalde gevallen. Ongevraagd bellen mag niet, ook niet als u zzp'er bent. Gebeurt het toch, dan kunt u een melding doen bij ConsuWijzer.

Dit is wat u moet weten:

1. Toestemming is de hoofdregel. ACM ConsuWijzer schrijft dat bedrijven alleen mogen bellen om iets te verkopen als u toestemming gaf.
2. Het Bel-me-niet Register bestaat niet meer. Rijksoverheid legt uit dat het register is opgeheven omdat bedrijven u nu alleen mogen bellen als u daar toestemming voor heeft gegeven. U hoeft uw telefoonnummer dus niet meer te laten blokkeren in een register.
3. U kunt altijd nee zeggen. Zeg tijdens het gesprek dat u niet gebeld wilt worden. Dat heet recht van verzet.
4. Overtredingen kunt u melden. Dat kan bij ACM ConsuWijzer. De ACM kan een onderzoek instellen en een boete opleggen. Het bedrijf moet dan bewijzen dat er toestemming was.

Wat is er sinds 1 juli veranderd?

Hier verschillen de bronnen, en dat is belangrijk om te weten. In een nieuwsbericht van 25 juni 2026 schrijft de ACM dat consumenten en kleine ondernemers (zzp'ers en vof's) vanaf 1 juli alleen nog mogen worden gebeld als zij daar vooraf uitdrukkelijk toestemming voor hebben gegeven. Daarvoor mochten bedrijven consumenten nog bellen met een commercieel aanbod als zij klant waren of in het verleden klant zijn geweest. De nieuwe regel geldt voor alle bedrijven. Alleen goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van dagbladen, weekbladen en tijdschriften mogen bestaande en oude klanten nog wel bellen met een aanbod.

De pagina van Rijksoverheid noemt daarentegen nog als uitzondering dat u klant bent of in de afgelopen 3 jaar klant bent geweest. Wij lezen dat als een verschil in actualiteit tussen de bronnen, want de ACM beschrijft de nieuwste regel. Ga er daarom niet van uit dat een bedrijf u mag blijven bellen omdat u ooit klant was. Controleer bij twijfel de actuele tekst van de ACM, en bij een concreet probleem meldt u het bij ConsuWijzer.

Toestemming geven en intrekken

De ACM waarschuwt dat bedrijven nu proberen toestemming te krijgen voor toekomstige telemarketing. Dat is niet verboden, maar met zo'n toestemming kan het bedrijf u ook na 1 juli blijven bellen. De ACM roept op om goed na te denken voordat u toestemming geeft. De toestemming mag volgens de ACM niet telefonisch worden verkregen tijdens een servicegesprek.

Toestemming kan ook ongemerkt ontstaan. ACM ConsuWijzer wijst op een vakje bij een prijsvraag of enquête, en vraagt u op te letten of het bedrijf het vakje al heeft aangevinkt. Lees dus wat u aanvinkt.

Een gegeven toestemming kunt u intrekken. Dat kan tijdens het gesprek, of door zelf contact op te nemen met het bedrijf.

Wilt u weten waar uw telefoonnummer en andere gegevens openbaar te vinden zijn? Remove Me biedt een gratis analyse zonder account. Die doorzoekt openbaar zichtbare webresultaten, bekende datalekken (Have I Been Pwned) en een register van databrokers. U ontgrendelt het rapport met een zescijferige code die per e-mail komt. Verzoeken tot gegevenswissing verstuurt Remove Me nog niet voor u. Start mijn gratis analyse.

Wie belt mij? Een onbekend nummer uitzoeken

Een onbekend nummer is niet per se kwaadwillend. Het kan een bedrijf zijn, een afspraak of oplichting. Met een paar controles komt u meestal een stap verder.

• Kijk naar het landnummer. ACM ConsuWijzer schrijft dat u meestal niet kunt achterhalen wie belde, maar dat het landnummer de herkomst toont. Het Nederlandse landnummer is 31 of +31.
• Zoek het nummer op. Volgens de ACM en het NCSC kunt u het nummer online opzoeken. Anderen hebben het misschien gemeld en u vindt soms ervaringen.
• Let op 0088 en +88. Volgens de ACM zijn dit waarschuwingssignalen. Nederlandse 088-bedrijfsnummers kunt u gerust bellen. Ze kosten hetzelfde als een gewoon vast nummer.
• Bedrijven mogen niet anoniem bellen. Het nummer waarmee een bedrijf belt moet zichtbaar zijn, en u moet het tegen uw gewone tarief of gratis kunnen terugbellen. Een bedrijf dat u wél mocht bellen, is dus terug te bellen.
• Bel niet terug als het een gemist telefoontje uit het buitenland is. Meer daarover verderop.

Heeft u een nummer als verdacht herkend? Blokkeer het op uw telefoon. ACM ConsuWijzer wijst erop dat de stappen per toestel verschillen en dat uw provider of de verkoper kan uitleggen hoe het werkt. Zie ook het artikel over een telefoonnummer blokkeren en het artikel over onbekende nummers uitzoeken.

Verkooptelefoontjes stoppen: zo pakt u het aan

Dit zijn de stappen die ACM ConsuWijzer en Rijksoverheid noemen:

1. Zeg nee en beëindig het gesprek. Bent u niet geïnteresseerd of onzeker, zeg dan nee en hang op. Zet de verkoper u onder druk om iets te kopen? Volgens ConsuWijzer mag dat niet.
2. Gebruik uw recht van verzet. Zeg bijvoorbeeld: 'Ik wil dat u mij nooit meer belt', 'Ik wil dat u mij nu uit de bellijst haalt' of 'Ik gebruik het recht van verzet'. Het volstaat dat u zegt dat u niet meer gebeld wilt worden. De verkoper moet het gesprek stoppen en uw nummer uit de bellijst halen. Daarna mag het bedrijf u niet meer bellen.
3. Geef geen persoonlijke gegevens. ConsuWijzer raadt af om bijvoorbeeld uw e-mailadres of bankrekeningnummer te geven en om op links in sms'jes of e-mails te klikken.
4. Neem zelf contact op. U kunt het bedrijf ook telefonisch, per brief of per e-mail laten weten dat u niet meer gebeld wilt worden. ConsuWijzer biedt een voorbeeldbrief, 'Bel mij nooit meer, recht van verzet'.
5. Blokkeer het nummer. Dat helpt tegen herhaling, zie hierboven.
6. Meld het. Belt een bedrijf toch, dan kunt u dat melden, zie het volgende onderdeel.

Bedrijven die u bellen voor aanbiedingen moeten volgens de ACM bovendien altijd aanbieden om u uit het belbestand te halen.

Als u aan de telefoon ja heeft gezegd

Voorzichtigheid helpt, want een contract ontstaat soms sneller dan u denkt. ACM ConsuWijzer schrijft dat u bij abonnementen en energiecontracten meestal pas gebonden bent nadat u schriftelijk heeft ingestemd. Bij andere contracten kan een 'ja' aan de telefoon genoeg zijn voor een geldig contract. Volgens de ACM heeft u na een contract via telefonische verkoop altijd 14 dagen bedenktijd. De ACM wijst erop dat energie- en telecomcontracten ingewikkelde producten zijn die u beter rustig bekijkt.

Goede doelen, loterijen en uitgevers

Voor een paar groepen gelden andere regels. Volgens de ACM mogen goede doelen, loterijen die geld geven aan goede doelen en uitgevers van dagbladen, weekbladen en tijdschriften bestaande en oude klanten nog wel bellen met een aanbod. Rijksoverheid noemt voor goede doelen als gevallen waarin bellen mag: u heeft toestemming gegeven, u bent donateur, u heeft vrijwilligerswerk gedaan of u bent bij een bijeenkomst aanwezig geweest.

ACM ConsuWijzer voegt eraan toe dat zo'n organisatie alleen mag bellen over producten die lijken op wat u eerder kocht. Heeft u een tijdschriftabonnement, dan mag de uitgever u dus niet bellen over een krantenabonnement. Ook voor deze organisaties geldt uw recht van verzet. De ACM schrijft dat de verkoper uw nummer direct uit de bellijst moet halen en u niet meer mag bellen, ook als u een klantrelatie heeft of had.

Zo bereidt u zich voor op het volgende telefoontje

U hoeft niet elk gesprek uit te zitten. Een korte routine maakt het makkelijker om rustig te blijven. Zij is opgebouwd uit de adviezen van ACM ConsuWijzer, het NCSC en Veilig Bankieren.

• Neem op wat u hoort, niet wat u voelt. Haast en druk zijn geen argument. Volgens ConsuWijzer mag een verkoper u niet onder druk zetten om iets te kopen.
• Vraag wie belt en waarvoor. Een bedrijf moet volgens de ACM duidelijk zijn over zijn identiteit, de reden van het gesprek, de voorwaarden van het aanbod en de bedenktijd.
• Zeg niets toe en geef geen codes. Geef geen pincode, beveiligingscode of rekeningnummer door, en installeer niets.
• Beëindig het gesprek als u twijfelt. Het NCSC raadt aan direct op te hangen als u tijdens een gesprek twijfelt.
• Noteer wat er gezegd is. Datum, tijd, nummer en naam helpen bij een melding, want het meldformulier van ConsuWijzer vraagt ernaar.
• Bel zelf terug via een nummer dat u opzoekt. Wilt u iets controleren, zoek dan zelf het officiële nummer van de organisatie op.

Heeft u een bedrijf als zzp'er of kleine ondernemer? Volgens de ACM vallen ook zzp'ers en vof's onder de regels voor opt-in voor telemarketing. U heeft dezelfde bescherming als een consument.

Een bedrijf melden dat u toch belt

Belt een bedrijf zonder dat het mag, bijvoorbeeld zonder toestemming of nadat u om stopzetting heeft gevraagd? Meld het dan bij ACM ConsuWijzer, het loket van de ACM, via het meldformulier voor telemarketing.

Houd deze gegevens bij de hand. Het formulier vraagt er naar:

• of het bedrijf rechtstreeks belde of via een ander bedrijf, zoals een callcenter;
• de naam van het bedrijf, het nummer waarmee werd gebeld en het nummer dat werd gebeld, en wanneer het gesprek plaatsvond;
• wat er tijdens het gesprek is gezegd;
• of u toestemming gaf en hoe;
• of u donateur, klant of vrijwilliger bent van de organisatie;
• of u eerder heeft gevraagd om niet meer te bellen.

U kunt maximaal 10 bestanden toevoegen, zoals schermafbeeldingen. Zet in de beschrijving en de bijlagen geen persoonlijke gegevens.

ConsuWijzer is eerlijk over wat er daarna gebeurt. Uw melding helpt de ACM te zien welke bedrijven zich niet aan de regels houden. Omdat er veel meldingen binnenkomen, leidt niet elke melding tot een onderzoek, en u krijgt geen persoonlijk bericht over het vervolg. Het loket lost uw eigen geschil dus niet op. Voor uw eigen situatie verwijst ConsuWijzer naar voorbeeldbrieven.

Neptelefoontjes en oplichting

Niet elk onbekend telefoontje is telemarketing. Het NCSC noemt drie vormen van telefonische oplichting. Hieronder staan ze kort, de uitgebreide versie staat in de gids Oplichting herkennen.

• Social engineering. De beller doet zich voor als uw bank of een ander bedrijf en vraagt om gegevens. Het NCSC adviseert deze niet te geven, het gesprek te beëindigen en zelf het nummer van de organisatie op te zoeken.
• Helpdeskfraude. Iemand zegt van uw provider of een softwarebedrijf te zijn. Geef nooit zomaar toegang op afstand tot uw apparaten. Bij twijfel hangt u op en vraagt u het zelf na.
• Gemiste oproepen. De telefoon gaat één keer over. Bel een onbekend nummer dat niet is doorgekomen of maar één keer rinkelde niet terug. De ACM voegt toe dat de oplichter verdient aan uw terugbelgesprek.

Veilig Bankieren schrijft dat uw bank nooit vraagt om geld over te boeken naar andere rekeningen, om toegang tot uw computer of smartphone of om uw pincode op een website of aan de telefoon. Meldt zich iemand als bankmedewerker, hang dan op en bel de bank zelf op het officiële nummer.

Hoe meldt u dit? De Fraudehelpdesk neemt meldingen van particulieren aan, online of op 088-7867372. Aangifte doet u bij de politie. Meldingen over bedrijven die zich niet aan de regels houden en over gemiste oproepen uit het buitenland kunt u doen bij ACM ConsuWijzer. Heeft u op een valse link geklikt of gegevens gegeven? Volg dan de stappen van Veilig Internetten: geen gegevens meer invullen, het apparaat loskoppelen, een virusscan doen, wachtwoorden wijzigen en uw bank bellen.

Spoofing: het nummer lijkt echt

Oplichters tonen soms een vertrouwd nummer, zoals dat van uw bank. De ACM schrijft dat dit spoofing is en verboden. Wordt uw eigen nummer misbruikt, waarschuw dan uw contacten en meld het bij de Fraudehelpdesk en de politie. Een nummer op het scherm is dus geen bewijs. Controleer elk verzoek om geld of codes via een tweede weg.

Pesterige of anonieme bellers

Wordt u steeds opnieuw gebeld door iemand die zijn nummer verbergt? ACM ConsuWijzer adviseert:

• Houd een lijstje bij van de data en tijdstippen waarop u gebeld wordt.
• Vraag uw provider om onderzoek. Volgens de ACM moet de aanbieder u helpen. Veel providers hebben een formulier op hun site. Vindt u dat niet, dan biedt ConsuWijzer een voorbeeldbrief om de gegevens van de anonieme beller op te vragen.
• Voelt het als stalking of bedreiging? Meld het bij de politie.

In een noodsituatie belt u de politie via 112. Zonder spoed bereikt u de politie op 0900-8844.

Reclame via post, e-mail en andere kanalen

Telefoon is niet het enige kanaal. Voor direct marketing in het algemeen heeft u volgens de AP altijd het recht van bezwaar tegen het gebruik van uw persoonsgegevens. De AP schrijft dat een organisatie waarbij u al klant bent u onder bepaalde voorwaarden reclamepost mag sturen zonder dat u toestemming heeft gegeven. Wilt u dat niet, dan maakt u bezwaar met een e-mail of brief. De AP heeft een voorbeeldbrief voor bezwaar tegen direct marketing. De organisatie mag u niet vragen waarom u bezwaar maakt, moet eerst uw identiteit controleren en mag u na uw bezwaar geen reclamepost meer sturen.

Gaat het om spam per e-mail? Veilig Internetten verwijst voor een klacht naar Spamklacht.nl van de ACM. Is uw bezwaar tegen een organisatie genegeerd, dan kunt u een klacht indienen bij de AP. Hoe dat werkt, staat in het artikel over een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Wat de bronnen niet zeggen

De bronnen zeggen niet waar bellers uw telefoonnummer vandaan hebben. Ze geven ook geen cijfers over het aantal ongewenste telefoontjes, en zeggen niet hoe lang een melding bij ConsuWijzer duurt. De Rijksoverheid en de ACM verschillen in hun beschrijving van de uitzondering voor bestaande klanten. Wij hebben daarom bij de nieuwste ACM-tekst gebleven en de verschillen benoemd. Over het Bel-me-niet Register zegt Rijksoverheid dat het is opgeheven, zonder datum. Op wetten.overheid.nl staat het Besluit bel-me-niet-register als ingetrokken, vervallen per 1 juli 2021. De ACM-pagina van 25 juni 2026 noemt 1 juli als ingangsdatum van de nieuwe regels, zonder het jaartal erbij; uit de publicatiedatum volgt 2026. Verder is niet gecontroleerd of er nog andere registers bestaan waarin u zich kunt laten opnemen.

Bronnen

Geraadpleegd op 31 oktober 2026.

• Politie: aangifte of melding doen
• Rijksoverheid: ongewenste telefoontjes van bedrijven en goede doelen
• ACM: vanaf 1 juli strengere regels voor telemarketing
• ACM ConsuWijzer: verkoop aan de telefoon (telemarketing)
• ACM ConsuWijzer: ik krijg vervelende telefoontjes
• ACM ConsuWijzer: gemist telefoontje uit het buitenland
• ACM ConsuWijzer: doe uw melding
• NCSC: neptelefoontjes
• Veilig Bankieren: bankhelpdeskfraude
• Fraudehelpdesk: fraude melden als particulier
• Autoriteit Persoonsgegevens: recht van bezwaar
• Veilig Internetten: wat moet ik doen als ik op een valse link heb geklikt?